Έθιμα της Πρωτομαγιάς

Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα που έχει τις ρίζες του πολύ παλιά είναι το πρωτομαγιάτικο στεφάνι, που συμβολίζει τη γονιμότητα και την καρποφορία.

                                           

Υλικά που θα χρειαστείτε:

• Ένα φελιζόλ σε σχήμα στεφανιού
• Λεπτό σύρμα
• Ψαλίδι
• Σπάγκος
• Όμορφα και φρέσκα λουλούδια της εποχής

Οδηγίες κατασκευής

Πρώτα σχηματίζετε μικρά ματσάκια με λουλούδια τα οποία δένετε με σύρμα.Αφού φτιάξετε αρκετά αρχίζετε να τα δένετε πάνω στο φελιζόλ με το σπάγκο. Τέλος, φτιάχντε μια μικρή θηλιά για να μπορέσει να κρεμαστεί.Όταν είναι έτοιμο το κρεμάτε πάνω απο την πόρτα.

Καλή επιτυχία και αφήστε τη φαντασία σας να σας ταξιδέψει!

Το Μαγιόξυλο

Σύμφωνα με αυτό το έθιμο, ο κορμός ενός τρυφερού κυπαρισσιού στολισμένος με άνθη και ένα στεφάνι περιφέρεται από νέους στους δρόμους της πόλης, τραγουδώντας το Μάη.

Το πήδημα της φωτιάς
Νέοι και γυναίκες μεγάλης ηλικίας μαζεύονται την παραμονή της Πρωτομαγιάς, μόλις δύσει ο ήλιος και ανάβουν φωτιές, στις οποίες ρίχνουν ξύλα και στεφάνια το οποία έχουν ετοιμάσει μέρες πριν.  Όσο η φωτιά είναι αναμμένη οι γυναίκες χορεύουν κυκλικούς χορούς γύρω από τη φωτιά και τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια για την Πρωτομαγιά.


                                                                         Καλή Πρωτομαγιά!

Αντωνία Τσ.( Στ΄3), 

Αγγελική Μ., Δέσποινα Κ., Δήμητρα Γ.( Ε΄1΄) 

Η Γιορτή των Κέδρων στη Λεπτοκαρυά

Κάθε χρόνο το βράδυ της Κυριακής της Αποκριάς στη Λεπτοκαρυά μαζεύονται όλοι οι κάτοικοι του χωριού για να γιορτάσουν τον μυθικό Ορφέα. Γίνεται η γιορτή των Κέδρων. Ο Ορφέας ζούσε στην περιοχή αρχαία Λείβηθρα που βρίσκεται κοντά στη Λεπτοκαρυά. 

Το βράδυ των Αποκριών στο κέντρο της πλατείας ανάβουμε μια μεγάλη φωτιά και γιορτάζουμε με παραδοσιακούς χορούς και κρασί. Εκεί γίνεται η αναπαράσταση του θανάτου του Ορφέα. Ένα κομμάτι ψητό κρέας, συνήθως κατσίκι, υποτίθεται ότι είναι ο μυθικός ήρωας Ορφέας και οι εννιά κοπέλες που το συνοδεύουν παριστάνουν τις εννιά Μούσες και θρηνούν πάνω από το πτώμα του. 

Στη συνέχεια έρχονται οι Μαινάδες* που είναι πολύ άγριες, κατασπαράζουν τον Ορφέα, κόβουν το σώμα του και το μοιράζουν τριγύρω στον κόσμο. 

Στο τέλος οι Μαινάδες για να φύγουν οι αμαρτίες τους κι αφού έχουν μετανιώσει για τις φρικτές τους πράξεις ζητούν συγχώρεση από τις Μούσες.

Τότε οι Μούσες ξεπλένουν με κόκκινο κρασί τα χέρια των Μαινάδων για να φύγουν οι αμαρτίες τους. Αυτό είναι το έθιμο 

*Μαινάδες: Νύμφες- συνοδοί του θεού Διονύσου.

Δήμητρα Κ., (Ε1΄)

Καθαρά Δευτέρα/Κούλουμα

Την Καθαρά Δευτέρα αρχίζει η Σαρακοστή (νηστεία 40 ημερών μέχρι την Κυριακή των Βαίων) για εμάς τους ορθόδοξους και ταυτόχρονα τελειώνει η αποκριά. Το όνομα της το πήρε γιατί οι χριστιανοί ¨καθαρίζονταν¨ πνευματικά και σωματικά. Η Καθαρά Δευτέρα είναι μέρα νηστείας και αργίας για τους χριστιανούς. Τη νηστεία την κρατάμε 40 ημέρες μέχρι τη Μ. Εβδομάδα. Την Καθαρά Δευτέρα τρώμε λαγάνα, ταραμά και άλλα νηστίσιμα φαγητά. Έθιμο είναι ακόμα να πετάμε χαρταετό. 
Στα βυζαντινά χρόνια η Καθαρά Δευτέρα ονομάζονταν Απόθεση-Απόδοση και γιορτάζονταν με διάφορες εκδηλώσεις. Χαρταετό δεν πετούσαν. Το έθιμο αυτό ήρθε αργότερα. 

Κούλουμα ονομάζουμε τον εορτασμό της Καθαρά Δευτέρας, που οι άνθρωποι πηγαίνουν στην εξοχή και γιορτάζουν την Καθαρά Δευτέρα με φαΐ, χορό και το πέταγμα του χαρταετού. Αλλιώς τα κούλουμα τα λέμε και κούλουμπα, κούλουμες, κουμουλάθες, κούμουλα.

Για την προέλευση της λέξης κούλουμα υπάρχουν διάφορες απόψεις. Κάποιοι λένε ότι προέρχεται από την αλβανική λέξη ¨κόλουμ¨ που σημαίνει καθαρός. Άλλοι λένε ότι προέρχεται από τη λατινική λέξη ¨κουλούμους¨ που σημαίνει σωρός, αφθονία, τέλος. Υπάρχουν και άλλοι που πιστεύουν ότι προέρχεται από την λατινική λέξη ¨κόλουμνα¨ που σημαίνει κολώνα, γιατί το πρώτα γλέντι της Καθαρά Δευτέρας στην Αθήνα έγινε στις στήλες (κολώνες) του Ολυμπίου Δίος. 

Βικτώρια Κ., Δήμητρα Ρ.Γ. (Ε1΄)

Το καρναβάλι της Νάουσας. Γενίτσαροι και Μπούλες.

Το καρναβάλι της Νάουσας είναι διάσημο και έχει κάθε χρόνο πολλούς επισκέπτες. Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα στο συγκεκριμένο καρναβάλι είναι οι Γενίτσαροι και οι Μπούλες, όπου σε ομάδες, τα μπουλούκια, χορεύουν στους δρόμους της πόλης.  Οι ετοιμασίες αυτού του εθίμου ξεκινούν πολύ πριν τις Αποκριές και ολοκληρώνεται  την Καθαρά Δευτέρα.

Κρατά τις ρίζες του από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου οι πολεμιστές συνήθιζαν να κατεβαίνουν από τα βουνά στην πόλη μέσα στη νύχτα κατά τη διάρκεια του καρναβαλιού μεταμφιεσμένοι, έτσι ώστε να περάσουν απαρατήρητοι από τις αρχές. Με αυτό τον τρόπο μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους συγγενείς και τους φίλους τους.

 Δημήτρης Π., Βασίλης Χ. ( Στ΄3)

Τσικνοπέμπτη

Την Τσικνοπέμπτη τη γιορτάζουμε τη δεύτερη εβδομάδα του Τριωδίου. Τριώδιο ονομάζουμε τις τρεις εβδομάδες της Αποκριάς. Ξεκινάει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου και τελειώνει την Καθαρή Δευτέρα. Οι τρεις αυτές εβδομάδες ονομάζονται Προφωνή, Κρεατινή και Τυροφάγος.

Η λέξη ¨Τσικνοπέμπτη¨ είναι σύνθετη. Το πρώτο συνθετικό της, η λέξη τσίκνα σημαίνει μυρωδιά και καπνός από κρέας που ψήνεται. Την ονομάζουμε έτσι γιατί την Πέμπτη αυτή όλοι ψήνουν διάφορα κρεατικά στα κάρβουνα. Στη πόλη μας τη Θεσσαλονίκη όσοι δεν ¨τσικνίζουν¨ στο σπίτι τους βγαίνουν και γεμίζουν τις ταβέρνες. 

Κάθε τόπος γιορτάζει την Τσικνοπέμπτη με διαφορετικό τρόπο. Θα σας αναφέρουμε τώρα μερικά έθιμα που υπάρχουν για την Τσικνοπέμπτη σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.

Στις Σέρρες οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές αλάνες* και ψήνουν κρέας. Αργότερα πηδούν από πάνω τους. Ένας, συνήθως ο γεροντότερος, κάνει την ¨προξενιά¨ μεταξύ των ελεύθερων της κάθε γειτονιάς ενώ ανακατεύει τη φωτιά με μια βέργα.

Στην Κομοτηνή καψαλίζουν* την κότα που θα φάνε την επόμενη Κυριακή. Τα αρραβωνιασμένα ζευγάρια δίνουν ο ένας στον άλλο βρώσιμα* δώρα. Ο άντρας δίνει στη γυναίκα κότα που τη λένε ¨κούρκο¨ κι εκείνη του δίνει μπακλαβά και μια κότα γεμιστή. Αυτό το κάνουν γιατί πιστεύουν ότι ¨ο έρωτας περνάει από το στομάχι.

Στην Κέρκυρα, στην παλιά πόλη, γίνονται τα ¨Κορφιάτικα¨ ή ¨Πετεγολέτσια¨ ή ¨Κουτσομπολιά¨. Οι γυναίκες βγαίνουν στα παράθυρα των σπιτιών τους και κουτσομπολεύουν στη ντοπολιαλιά τους (στη διάλεκτο της Κέρκυρας). Έπειτα γίνονται καντάδες*. 

Στη Σκόπελο στο χωριό Κλήμα οι άνθρωποι τρώνε και τραγουδάνε στα σπίτια τους. Έπειτα βγαίνουν στις γειτονιές και χορεύουν. Αργότερα μαζεύονται στο Πεύκο και συνεχίζουν το γλέντι.

Στην Πελοπόννησο σφάζουν χοίρους από τους οποίους φτιάχνουν διάφορους μεζέδες. 

Στην Πάτρα έχουν το έθιμο της ¨Κουλουρούς¨. Η Κουλουρού ή Γιαννούλα πιστεύει ότι ο Άγγλος ναύαρχος Ουίλσον είναι πολύ ερωτευμένος μαζί της και ότι θέλει να την παντρευτεί. Ντύνεται νύφη και πηγαίνει στο λιμάνι της Πάτρας να τον περιμένει. Τη συνοδεύει πολύς κόσμος και διασκεδάζει μαζί της. 

Στην Ίο (Κυκλάδες) το βράδυ της Τσικνοπέμπτης γυρνούν μασκαρεμένοι έχοντας κουδούνια προβάτων επάνω τους και διασχίζουν τη Χώρα*. Επισκέπτονται σπίτια και καταστήματα.

Στην Αμαλιάδα την Τσικνοπέμπτη ετοιμάζουν ¨παστό¨. Βράζουν λίπος με λίγο νερό, το σουρώνουν και φτιάχνουν την ¨γουρναλοιφή¨ που την αποθηκεύουν σε πήλινα δοχεία και τι χρησιμοποιούν ως άρτυμα όλη τη χρονιά. 

*αλάνα = ανοιχτός χώρος σε κατοικημένη περιοχή

*καψαλίζω = καίω από κάτι την επιφάνειά του ή τα άκρα του

*βρώσιμο = φαγώσιμο, τροφή

*καντάδα = τραγούδι που λέγεται από τρία άτομα με συνοδεία κιθάρας, μαντολίνου και άλλων έγχορδων
*Χώρα = πρωτεύουσα ενός νησιού
* άρτυμα = οτιδήποτε βάζουμε στο φαγητό για να γίνει πιο νόστιμο

Βικτώρια Κ., Κωνσταντίνος Κ. (Ε1΄)