Θεσσαλονίκη

Η Θεσσαλονίκη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 315 π.Χ. από το βασιλιά της Μακεδονίας τον Κάσσανδρο. Το όνομά της το πήρε από τη γυναίκα τη Κάσσανδρου, τη Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη ήταν κόρη του βασιλιά Φιλίππου Β΄ και ετεροθαλή αδελφή του Μ. Αλεξάνδρου. Ο Φίλιππος Β΄ είχε ονομάσει έτσι την κόρη του προς τιμήν της νίκης του κατά των Θεσσαλών (Θεσσαλών και Νίκη). 

Κατά τους αρχαίους χρόνους το όνομά της πόλης έπαιρνε διάφορες μορφές όπως:  Θεσσαλονίκεια, Θετταλονίκη, Θεσσαλονείκη, Θεσσαλονικέων πόλις. Οι Τούρκοι και ο Εβραίοι της Θεσσαλονίκης την ονόμαζαν Σελανίκη, ενώ οι Σλάβοι Σολούν και οι βλαχόφωνοι Σαρούνα. 

Ιωάννα Κ., Παναγιώτα Κ., ΣΤ1΄

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Σουφλί

Η πόλη του Σουφλίου αναφέρεται σε επίσημα έγγραφα πρώτη φορά το 1667 με το τούρκικο όνομα Σοφουλού (Sofulu). Είναι γνωστή ως ¨πόλη του μεταξιού¨ γιατί παλιότερα υπήρχαν πολλά εργοστάσια μεταξιού και ως ¨Δασκαλοχώρι¨ γιατί από το Σουφλί βγήκαν παλιότερα πολύ δάσκαλοι.

Για την ονομασία της πόλης υπάρχουν τρεις διαφορετικές εκδοχές. 

• Η πρώτη ισχυρίζεται ότι προέρχεται από την τουρκική ονομασία της πόλης Σοφουλού που σημαίνει ασκητήριο. Σύμφωνα με την παράδοση στην περιοχή αυτή ζούσε ένας σοφός ασκητής.
•  Η δεύτερη εκδοχή αναφέρει ότι παλιότερα ομάδες Σουλιωτών είχαν εγκατασταθεί στη Θράκη. Μία από αυτές τις ομάδες δημιούργησε το Σουφλί και για να θυμούνται την παλιά πατρίδα τους πρόσθεσαν στη λέξη Σούλι το γράμμα Φ και άλλαξαν τον τόνο της λέξης. 
• Η τρίτη εκδοχή πιστεύει ότι η πόλη πήρε το όνομά της από ένα βυζαντινό γαιοκτήμονα που ζούσε στην περιοχή και ονομαζόταν Σουφλής.

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Σέρρες

Στην ιστορία η πόλη των Σερρών εμφανίζεται τον 5ο αιώνα π.Χ. Ο Ηρόδοτος την αναφέρει ως Σίρις και τους κατοίκους της Σιροπαίονες. 

Όταν μιλάμε για την πόλη των Σερρών χρησιμοποιούμε πάντα πληθυντικό αριθμό. Πολλοί από τους ντόπιους (ειδικά οι παλιότεροι) την αναφέρουν ως ¨τας Σέρρας¨ (καθαρεύουσα). Αντίθετα στη Δημοτική η έκφραση είναι ¨τις Σέρρες¨. Η τούρκικη ονομασία της πόλης είναι Σέρεζ (Serez) ή Σιρόζ (Siroz). Στα Βουλγάρικα, στα Σέρβικα στα Σλαβομακεδόνικα  είναι Σιάρ ή Σερ. 

Δέσποινα Κ. (Ε1΄)

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Βέροια

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την ετυμολογία της ονομασίας της Βέροιας. Οι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι η κατάληξη που έχει η λέξη Βέροια, δηλ. -ροία, βγαίνει από το ρήμα ρέω και σημαίνει πόλη πλούσια σε νερά.

Οι Τούρκοι την ονόμαζαν Καραφέρρια δηλ. Μαύρο-Βέρροια. Η ονομασία αυτή δικαιολογούνταν από το ότι το χρώμα του ουρανού ήταν τέτοιο. Έτσι παλιότερα η λέξη γραφόταν με δύο ρ, Βέρροια.

Άλλοι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι η λέξη Βέροια προέρχονταν από τη φράση ¨φέρειν ρόιας¨ δηλαδή "παράγει ρόδια".

Μυθολογικά η Βέροια ήταν κόρη του Ωκεανού και της Θέτιδας ή του Άδωνη και της Αφροδίτης.

Άλλη άποψη είναι ότι η πόλη χτίστηκε από έναν Μακεδόνα στρατηγό ονόματι Φέρωνας και ότι η πόλη πήρε από αυτόν το όνομά της. Τα χρόνια εκείνα το γράμμα Φ προφέρονταν σαν Β.

Παναγιώτα Κ. (Ε1΄)

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Κιλκίς

Η πόλη του Κιλκίς πήρε το όνομά της τον 1ο αι. π.Χ. από μια ρωμαϊκή αποικία που είχε το όνομα Κάλλικουμ. Η αποικία αυτή αποτελούσε σημαντικό σταθμό της ρωμαϊκής οδού που περνούσε από την περιοχή. Κάλλικουμ ή Καλλικώς ονομαζόταν το δερμάτινο κόσκινο που χρησιμοποιούσαν για να μαζεύουν το χρυσό από τον ποταμό Εχέδωρο (Γαλλικός). 

Αγγελική Μ. (Ε1΄)

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Ορεστιάδα

Η πόλη της Ορεστιάδας ιδρύθηκε το 1923. Έτσι, είναι η νεότερη πόλη της πατρίδας μας. Εκτός από αυτό είναι και η βορειότερη πόλη της Ελλάδας. Ιδρύθηκε από πρόσφυγες που ήρθαν από την περιοχή της Αδριανούπολης, από ένα προάστιο το Καραγάτς ή Καράγατς.

Για την προέλευση της ονομασίας της πόλης υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη λέει ότι ο Ορέστης, ο γιος του Αγαμέμνονα, όταν τον κυνηγούσαν οι Ερινύες επειδή σκότωσε τον πατέρα του, για να γλιτώσει από αυτές λούστηκε στο σημείο όπου συναντιόνται (συμβολή) των ποταμών Έβρου, Άρδα και Τούντζα. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή στη συμβολή των τριών ποταμών ζούσαν νύμφες που ονομάζονταν "Ορεστιάδες". 

Ανθούλα Κ. (Ε1΄)

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Αλεξανδρούπολη

Η πόλη ιδρύθηκε το 1875 και στην αρχή ήταν ένα μικρό ψαροχώρι αλλά σιγά σιγά ο πληθυσμός της αυξήθηκε. Σήμα κατατεθέν της πόλης είναι ο φάρος της. 

Η Αλεξανδρούπολη παλιά ονομαζόταν Δεδέαγατς (Dedeağaç), που είναι τούρκικη λέξη και σημαίνει ¨το δέντρο του παππού¨. Είναι σύνθετη λέξη από το dede που σημαίνει παππούς και το ağaç που σημαίνει δέντρο. Η παράδοση λέει ότι παλιά στην περιοχή ζούσε ένας σοφός δερβίσης* που έζησε πολλά χρόνια κάτω από τη σκιά ενός δέντρου που υπήρχε στην περιοχή και όταν πέθανε τον έθαψαν δίπλα σε αυτό. Το 1920, όταν πέθανε ο βασιλιάς της Ελλάδας Αλέξανδρος ο Α΄, η πόλη προς τιμήν του μετονομάστηκε σε Αλεξανδρούπολη. 

*Δερβίσης: ονομασία μουσουλμάνου μοναχού

Κωνσταντίνος Κ. (Ε1΄)

Ονοματολογία ελληνικών πόλεων: Θεσσαλονίκη

Η πόλη πήρε το όνομά της από τη σύζυγο του Κασσάνδρου που την ίδρυσε και ονομαζόταν Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη ήταν κόρη του Φιλίππου Β΄ και ετεροθαλής αδελφή του Μ. Αλεξάνδρου. 

Το όνομα Θεσσαλονίκη δημιουργήθηκε από τις λέξεις Θεσσαλών και Νίκη προς τιμή της νίκης των Μακεδόνων επί των Θεσσαλών. 

Το όνομα Θεσσαλονίκη το συναντάμε παλιότερα σε διάφορες μορφές:

• Θεσσαλονίκεια (Στράβωνας*)
• Θετταλονίκη (ελληνιστική εποχή)
• Θεσσαλονείκη και Θεσσαλονικέων πόλις (ρωμαϊκή εποχή)
• Σελανίκ (Οθωμανοί και Ιουδαίοι)
• Σαλούν (Σλάβοι)

*Στράβων: Έλληνας ιστορικός, γεωγράφος και φιλόσοφος.

Ιωάννα Κ. (Ε1΄)